About these reading aids

Easy Roman is a Devanagari-based Sanskrit reading aid. IAST preserves scholarly distinctions. Where no Roman text was supplied, IAST is derived automatically from the Devanagari; this is not a certified pronunciation guide. Vernacular songs retain their supplied word forms and spoken endings. Easy Roman simplifies unambiguous diacritics; their scholarly view retains the supplied Roman form rather than inventing Sanskrit pronunciation. Selected bija spellings are kept where unambiguous.

Chapter 2

The Destruction of Mahiṣāsura’s ArmyThe Destruction of Mahiṣāsura’s Army

Jump to verse

2.1

Original / source text

Ṛṣi (Medhas)

ॐ ह्रीं ऋषिरुवाच

ShivGoraksh English Translation

The sage speaks.

Roman reading

oṃ hrīṃ rishiruvaachaoṃ hrīṃ ṛṣiruvāca

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

This counted speaker formula opens the new episode. It is not an ordinary metrical verse.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह वक्ता-सूचक मन्त्र नए प्रसंग का आरम्भ करता है; इसे साधारण छन्दबद्ध श्लोक समझना ठीक नहीं।

2.2

Original / source text

Ṛṣi Medhas

देवासुरमभूद्युद्धं पूर्णमब्दशतं पुरा । महिषेऽसुराणामधिपे देवानां च पुरन्दरे

ShivGoraksh English Translation

Long ago, a war between gods and asuras lasted a hundred years. Mahisha led the asuras and Purandara (Indra) led the gods.Long ago, a war between gods and asuras lasted a hundred years. Mahiṣa led the asuras and Purandara (Indra) led the gods.

Roman reading

devaasuramabhoodyuddham poornamabdashatam puraa | mahishe’suraanaamadhipe devaanaam cha purandaredevāsuramabhūdyuddhaṃ pūrṇamabdaśataṃ purā | mahiṣe’surāṇāmadhipe devānāṃ ca purandare

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The expansive timescale belongs to Purāṇic storytelling. The opposing commanders are introduced before the narrative of the Goddess’s manifestation.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

सौ वर्षों का विस्तार पौराणिक कथा की शैली का भाग है। देवी के प्राकट्य से पहले दोनों पक्षों के सेनापतियों का परिचय मिलता है।

2.3

Original / source text

Ṛṣi Medhas

तत्रासुरैर्महावीर्यैर्देवसैन्यं पराजितम्। जित्वा च सकलान्देवानिन्द्रोऽभून्महिषासुरः

ShivGoraksh English Translation

In that battle the mighty asuras defeated the gods’ army; Mahishasura conquered the gods and took Indra’s position.In that battle the mighty asuras defeated the gods’ army; Mahiṣāsura conquered the gods and took Indra’s position.

Roman reading

tatraasurairmahaaveeryairdevasainyam paraajitam| jitvaa cha sakalaandevaanindro’bhoonmahishaasurahtatrāsurairmahāvīryairdevasainyaṃ parājitam| jitvā ca sakalāndevānindro’bhūnmahiṣāsuraḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The victory is described as a seizure of divine office, not merely success in one skirmish. The disturbance is political and cosmic within the story.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह विजय केवल रणक्षेत्र की जीत नहीं, देवताओं के अधिकार छिन जाने का वर्णन है। कथा में व्यवस्था का व्यापक संकट खड़ा होता है।

2.4

Original / source text

Ṛṣi Medhas

ततः पराजिता देवाः पद्मयोनिं प्रजापतिम्। पुरस्कृत्य गतास्तत्र यत्रेशगरुडध्वजौ

ShivGoraksh English Translation

Having been defeated, the gods placed Brahma, the lotus-born creator, at their head and went to where Shiva and Vishnu were.Having been defeated, the gods placed Brahmā, the lotus-born creator, at their head and went to where Śiva and Viṣṇu were.

Roman reading

tatah paraajitaa devaah padmayonim prajaapatim| puraskritya gataastatra yatreshagarudadhvajautataḥ parājitā devāḥ padmayoniṃ prajāpatim| puraskṛtya gatāstatra yatreśagaruḍadhvajau

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The appeal now moves from military force to collective consultation. The phrase ‘lotus-born’ is a traditional epithet of Brahma.

The appeal now moves from military force to collective consultation. The phrase ‘lotus-born’ is a traditional epithet of Brahmā.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अब संघर्ष का उत्तर सामूहिक परामर्श में खोजा जा रहा है। ‘पद्मयोनि’ ब्रह्मा के लिए प्रयुक्त पारम्परिक विशेषण है।

2.5

Original / source text

Ṛṣi Medhas

यथावृत्तं तयोस्तद्वन्महिषासुरचेष्टितम्। त्रिदशाः कथयामासुर्देवाभिभवविस्तरम्

ShivGoraksh English Translation

The gods told those two deities what Mahishasura had done, describing in detail how the gods had been overpowered.The gods told those two deities what Mahiṣāsura had done, describing in detail how the gods had been overpowered.

Roman reading

yathaavrittam tayostadvanmahishaasuracheshtitam| tridashaah kathayaamaasurdevaabhibhavavistaramyathāvṛttaṃ tayostadvanmahiṣāsuraceṣṭitam| tridaśāḥ kathayāmāsurdevābhibhavavistaram

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The reporting frame matters: the subsequent manifestation responds to a narrated injustice, not an arbitrary display of anger.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

कथा का यह संवाद महत्त्वपूर्ण है: आगे होने वाला देवी का प्राकट्य बताए गए अन्याय की पृष्ठभूमि में घटता है।

2.6

Original / source text

Ṛṣi Medhas

सूर्येन्द्राग्न्यनिलेन्दूनां यमस्य वरुणस्य च । अन्येषां चाधिकारान्स स्वयमेवाधितिष्ठति

ShivGoraksh English Translation

He has appropriated the offices of the Sun, Indra, Fire, Wind, Moon, Yama, Varuṇa and the other gods.

Roman reading

sooryendraagnyanilendoonaam yamasya varunasya cha | anyeshaam chaadhikaaraansa svayamevaadhitishthatisūryendrāgnyanilendūnāṃ yamasya varuṇasya ca | anyeṣāṃ cādhikārānsa svayamevādhitiṣṭhati

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The list of divine offices represents multiple functions of the cosmos. Mahishasura’s seizure is portrayed as disruption across these domains.

The list of divine offices represents multiple functions of the cosmos. Mahiṣāsura’s seizure is portrayed as disruption across these domains.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

देवताओं के नाम जगत की अलग-अलग व्यवस्थाओं की ओर संकेत करते हैं। महिषासुर का अधिपत्य इन सबमें व्यवधान के रूप में चित्रित है।

2.7

Original / source text

Ṛṣi Medhas

स्वर्गान्निराकृताः सर्वे तेन देवगणा भुवि । विचरन्ति यथा मर्त्या महिषेण दुरात्मना

ShivGoraksh English Translation

Driven from heaven by the wicked Mahisha, all the divine hosts wander upon the earth like mortals.Driven from heaven by the wicked Mahiṣa, all the divine hosts wander upon the earth like mortals.

Roman reading

svargaanniraakritaah sarve tena devaganaa bhuvi | vicharanti yathaa martyaa mahishena duraatmanaasvargānnirākṛtāḥ sarve tena devagaṇā bhuvi | vicaranti yathā martyā mahiṣeṇa durātmanā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The image of displaced gods dramatizes an inversion of their customary status. ‘Like mortals’ describes their predicament in the narrative.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

निर्वासित देवताओं की छवि उनके सामान्य स्थान से पतन दिखाती है। ‘मनुष्यों की तरह’ उनके संकट को व्यक्त करने वाली उपमा है।

2.8

Original / source text

Ṛṣi Medhas

एतद्वः कथितं सर्वममरारिविचेष्टितम्। शरणं वः प्रपन्नाः स्मो वधस्तस्य विचिन्त्यताम्

ShivGoraksh English Translation

We have told you all these acts of the enemy of the immortals. We seek your refuge; please consider how he may be slain.

Roman reading

etadvah kathitam sarvamamaraarivicheshtitam| sharanam vah prapannaah smo vadhastasya vichintyataametadvaḥ kathitaṃ sarvamamarāriviceṣṭitam| śaraṇaṃ vaḥ prapannāḥ smo vadhastasya vicintyatām

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The plea combines truthful testimony with a request for protection. It forms the immediate reason for the collective response that follows.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

इस निवेदन में घटना का वर्णन और रक्षा की प्रार्थना साथ आते हैं। अगले प्रसंग में देवशक्तियों का मिलना इसी याचना का उत्तर है।

2.9

Original / source text

Ṛṣi Medhas

इत्थं निशम्य देवानां वचांसि मधुसूदनः । चकार कोपं शम्भुश्च भ्रुकुटीकुटिलाननौ

ShivGoraksh English Translation

Hearing the gods’ words, Vishnu, the slayer of Madhu, and Śambhu grew angry, their brows drawing together.Hearing the gods’ words, Viṣṇu, the slayer of Madhu, and Śambhu grew angry, their brows drawing together.

Roman reading

ittham nishamya devaanaam vachaamsi madhusoodanah | chakaara kopam shambhushcha bhrukuteekutilaananauitthaṃ niśamya devānāṃ vacāṃsi madhusūdanaḥ | cakāra kopaṃ śambhuśca bhrukuṭīkuṭilānanau

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The narrative presents anger as a response to oppression. It does not prescribe uncontrolled anger as a general spiritual practice.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह क्रोध अत्याचार के प्रति प्रतिक्रिया के रूप में आया है। इसे सामान्य जीवन में असंयमित क्रोध की शिक्षा नहीं मानना चाहिए।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

ततोऽतिकोपपूर्णस्य चक्रिणो वदनात्ततः । निश्चक्राम महत्तेजो ब्रह्मणः शङ्करस्य च

ShivGoraksh English Translation

From the face of the discus-bearing Vishnu, filled with intense anger, a great radiance came forth; radiance also issued from Brahma and Shankara.From the face of the discus-bearing Viṣṇu, filled with intense anger, a great radiance came forth; radiance also issued from Brahmā and Śaṅkara.

Roman reading

tato’tikopapoornasya chakrino vadanaattatah | nishchakraama mahattejo brahmanah shankarasya chatato’tikopapūrṇasya cakriṇo vadanāttataḥ | niścakrāma mahattejo brahmaṇaḥ śaṅkarasya ca

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

‘Tejas’ here refers to potent divine brilliance. The episode begins to depict many powers taking a single manifest form.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यहाँ ‘तेज’ केवल भौतिक प्रकाश नहीं, दिव्य सामर्थ्य का वर्णन है। अनेक शक्तियाँ एक मूर्त रूप की दिशा में बढ़ती हैं।

2.11

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अन्येषां चैव देवानां शक्रादीनां शरीरतः । निर्गतं सुमहत्तेजस्तच्चैक्यं समगच्छत

ShivGoraksh English Translation

Great radiance also emerged from Indra and the other gods, and all that brilliance came together into one.

Roman reading

anyeshaam chaiva devaanaam shakraadeenaam shareeratah | nirgatam sumahattejastachchaikyam samagachchhataanyeṣāṃ caiva devānāṃ śakrādīnāṃ śarīrataḥ | nirgataṃ sumahattejastaccaikyaṃ samagacchata

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The gathering light is central to the scene: the Goddess is not depicted as dependent on one deity’s gift alone.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

संयुक्त तेज का दृश्य मुख्य है। देवी का प्राकट्य किसी एक देवता के व्यक्तिगत योगदान तक सीमित नहीं बताया गया।

2.12

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अतीव तेजसः कूटं ज्वलन्तमिव पर्वतम्। ददृशुस्ते सुरास्तत्र ज्वालाव्याप्तदिगन्तरम्

ShivGoraksh English Translation

The gods saw a mass of blazing radiance like a fiery mountain, its flames filling the horizons.

Roman reading

ateeva tejasah kootam jvalantamiva parvatam| dadrishuste suraastatra jvaalaavyaaptadigantaramatīva tejasaḥ kūṭaṃ jvalantamiva parvatam| dadṛśuste surāstatra jvālāvyāptadigantaram

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The mountain simile conveys immensity and intensity; it is poetic imagery rather than a claim about a measurable mountain.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

पर्वत की उपमा तेज की विशालता और प्रचण्डता दिखाती है। यह काव्यात्मक चित्रण है, किसी मापी जा सकने वाले पर्वत का विवरण नहीं।

2.13

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अतुलं तत्र तत्तेजः सर्वदेवशरीरजम्। एकस्थं तदभून्नारी व्याप्तलोकत्रयं त्विषा

ShivGoraksh English Translation

That incomparable light, born from the bodies of all the gods and gathered in one place, became a woman whose splendour pervaded the three worlds.

Roman reading

atulam tatra tattejah sarvadevashareerajam| ekastham tadabhoonnaaree vyaaptalokatrayam tvishaaatulaṃ tatra tattejaḥ sarvadevaśarīrajam| ekasthaṃ tadabhūnnārī vyāptalokatrayaṃ tviṣā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The feminine form is the centre of the chapter. Shākta interpretation regards her as supreme power, not a mere sum of lesser powers.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अध्याय के केन्द्र में देवी का स्त्रीरूप है। शाक्त व्याख्या में वे केवल अलग-अलग शक्तियों का जोड़ नहीं, परम शक्ति हैं।

2.14

Original / source text

Ṛṣi Medhas

यदभूच्छाम्भवं तेजस्तेनाजायत तन्मुखम्। याम्येन चाभवन्केशा बाहवो विष्णुतेजसा

ShivGoraksh English Translation

Shiva’s radiance became her face; Yama’s became her hair, and Vishnu’s radiance formed her arms.Śiva’s radiance became her face; Yama’s became her hair, and Viṣṇu’s radiance formed her arms.

Roman reading

yadabhoochchhaambhavam tejastenaajaayata tanmukham| yaamyena chaabhavankeshaa baahavo vishnutejasaayadabhūcchāmbhavaṃ tejastenājāyata tanmukham| yāmyena cābhavankeśā bāhavo viṣṇutejasā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The description begins a detailed map of her manifestation. The correspondences are devotional iconography, not anatomical science.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यहाँ देवी के अंगों और देवशक्तियों का संबंध बताया गया है। इसे भक्तिमय रूप-वर्णन समझना चाहिए, शरीर-विज्ञान नहीं।

2.15

Original / source text

Ṛṣi Medhas

सौम्येन स्तनयोर्युग्मं मध्यं चैन्द्रेण चाभवत्। वारुणेन च जङ्घोरू नितम्बस्तेजसा भुवः

ShivGoraksh English Translation

The Moon’s radiance formed her breasts, Indra’s her waist, Varuṇa’s her thighs and shanks, and Earth’s brilliance her hips.

Roman reading

saumyena stanayoryugmam madhyam chaindrena chaabhavat| vaarunena cha janghoroo nitambastejasaa bhuvahsaumyena stanayoryugmaṃ madhyaṃ caindreṇa cābhavat| vāruṇena ca jaṅghorū nitambastejasā bhuvaḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Cosmic forces are personified as the source of her visible form. Each contribution stresses her all-encompassing nature.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

जगत की विभिन्न शक्तियों को उनके रूप का आधार बताया गया है। इस वर्णन से देवी की सर्वव्यापकता उजागर होती है।

2.16

Original / source text

Ṛṣi Medhas

ब्रह्मणस्तेजसा पादौ तदङ्गुल्योऽर्कतेजसा । वसूनां च कराङ्गुल्यः कौबेरेण च नासिका

ShivGoraksh English Translation

Brahma’s radiance formed her feet; the Sun’s, her toes; the Vasus’ radiance formed her fingers, and Kubera’s her nose.Brahmā’s radiance formed her feet; the Sun’s, her toes; the Vasus’ radiance formed her fingers, and Kubera’s her nose.

Roman reading

brahmanastejasaa paadau tadangulyo’rkatejasaa | vasoonaam cha karaangulyah kauberena cha naasikaabrahmaṇastejasā pādau tadaṅgulyo’rkatejasā | vasūnāṃ ca karāṅgulyaḥ kaubereṇa ca nāsikā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The catalogue continues without introducing a second goddess. It elaborates a single form to which many powers contribute.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह सूची किसी दूसरी देवी को प्रस्तुत नहीं करती, बल्कि उसी एक रूप के अनेक शक्ति-संबंधों का विस्तार करती है।

2.17

Original / source text

Ṛṣi Medhas

तस्यास्तु दन्ताः सम्भूताः प्राजापत्येन तेजसा । नयनत्रितयं जज्ञे तथा पावकतेजसा

ShivGoraksh English Translation

The radiance of Prajāpati produced her teeth, and the power of Fire gave rise to her three eyes.

Roman reading

tasyaastu dantaah sambhootaah praajaapatyena tejasaa | nayanatritayam jajne tathaa paavakatejasaatasyāstu dantāḥ sambhūtāḥ prājāpatyena tejasā | nayanatritayaṃ jajñe tathā pāvakatejasā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Three eyes are a recurrent feature of divine iconography. Their appearance here is narrated as a manifestation of fiery power.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

त्रिनेत्र दिव्य मूर्तिकला का परिचित लक्षण है। यहाँ उसका संबंध अग्नि की ऊर्जा से स्थापित किया गया है।

2.18

Original / source text

Ṛṣi Medhas

भ्रुवौ च सन्ध्ययोस्तेजः श्रवणावनिलस्य च । अन्येषां चैव देवानां सम्भवस्तेजसां शिवा

ShivGoraksh English Translation

The twilights formed her eyebrows and Wind formed her ears; the other gods’ radiances also brought the auspicious Goddess into being.

Roman reading

bhruvau cha sandhyayostejah shravanaavanilasya cha | anyeshaam chaiva devaanaam sambhavastejasaam shivaabhruvau ca sandhyayostejaḥ śravaṇāvanilasya ca | anyeṣāṃ caiva devānāṃ sambhavastejasāṃ śivā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The closing line gathers the preceding details into the figure of Shiva, the auspicious Goddess, rather than enumerating every possible feature.

The closing line gathers the preceding details into the figure of Śivā, the auspicious Goddess, rather than enumerating every possible feature.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अन्तिम पंक्ति विविध योगदानों को ‘शिवा’, अर्थात् कल्याणमयी देवी, के एक रूप में समेटती है।

2.19

Original / source text

Ṛṣi Medhas

ततः समस्तदेवानां तेजोराशिसमुद्भवाम्। तां विलोक्य मुदं प्रापुरमरा महिषार्दिताः । ततो देवा ददुस्तस्यै स्वानि स्वान्यायुधानि च

ShivGoraksh English Translation

Seeing her born from the united blaze of all the gods, the afflicted immortals rejoiced. Then they began to give her their own weapons.

Roman reading

tatah samastadevaanaam tejoraashisamudbhavaam| taam vilokya mudam praapuramaraa mahishaarditaah | tato devaa dadustasyai svaani svaanyaayudhaani chatataḥ samastadevānāṃ tejorāśisamudbhavām| tāṃ vilokya mudaṃ prāpuramarā mahiṣārditāḥ | tato devā dadustasyai svāni svānyāyudhāni ca

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

This unit bridges manifestation and preparation for battle; its segmentation is unusually long in the comparison text and needs precise printed-source review.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह प्रसंग देवी के प्राकट्य को युद्ध की तैयारी से जोड़ता है। तुलना-पाठ में इसकी पंक्तियों का विन्यास असामान्य है और छपी प्रति से मिलान आवश्यक है।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

शूलं शूलाद्विनिष्कृष्य ददौ तस्यै पिनाकधृक् । चक्रं च दत्तवान्कृष्णः समुत्पाट्य स्वचक्रतः

ShivGoraksh English Translation

Shiva drew forth a trident from his own and gave it to her; Krishna gave a discus taken from his own discus.Śiva drew forth a trident from his own and gave it to her; Kṛṣṇa gave a discus taken from his own discus.

Roman reading

shoolam shoolaadvinishkrishya dadau tasyai pinaakadhrik | chakram cha dattavaankrishnah samutpaatya svachakratahśūlaṃ śūlādviniṣkṛṣya dadau tasyai pinākadhṛk | cakraṃ ca dattavānkṛṣṇaḥ samutpāṭya svacakrataḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The gifts resemble the divine givers’ own emblems. They publicly recognise the Goddess’s capacity to act against the oppressor.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ये आयुध दाता देवताओं के अपने चिह्नों से जुड़े हैं। उनका अर्पण देवी के युद्ध-सामर्थ्य की स्वीकृति भी है।

2.21

Original / source text

Ṛṣi Medhas

शङ्खं च वरुणः शक्तिं ददौ तस्यै हुताशनः । मारुतो दत्तवांश्चापं बाणपूर्णे तथेषुधी

ShivGoraksh English Translation

Varuṇa gave her a conch, Fire a spear, and Wind a bow with two quivers full of arrows.

Roman reading

shankham cha varunah shaktim dadau tasyai hutaashanah | maaruto dattavaamshchaapam baanapoorne tatheshudheeśaṅkhaṃ ca varuṇaḥ śaktiṃ dadau tasyai hutāśanaḥ | māruto dattavāṃścāpaṃ bāṇapūrṇe tatheṣudhī

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The weapons are not a practical equipment inventory; together they build a recognisable devotional image of the many-armed Goddess.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ये केवल युद्ध-सामग्री की सूची नहीं हैं; उनसे अनेक आयुध धारण करने वाली देवी का परिचित भक्तिमय रूप बनता है।

2.22

Original / source text

Ṛṣi Medhas

वज्रमिन्द्रः समुत्पाट्य कुलिशादमराधिपः । ददौ तस्यै सहस्राक्षो घण्टामैरावताद्गजात्

ShivGoraksh English Translation

Indra gave her a thunderbolt drawn from his own and a bell from his elephant Airāvata.

Roman reading

vajramindrah samutpaatya kulishaadamaraadhipah | dadau tasyai sahasraaksho ghantaamairaavataadgajaatvajramindraḥ samutpāṭya kuliśādamarādhipaḥ | dadau tasyai sahasrākṣo ghaṇṭāmairāvatādgajāt

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Vajra and bell connect the Goddess to Indra’s sovereignty. The bell later has an active place in the battle narrative.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

वज्र और घंटा इन्द्र के अधिकार से जुड़े प्रतीक हैं। आगे युद्ध में घंटा केवल आभूषण नहीं, सक्रिय साधन बनेगी।

2.23

Original / source text

Ṛṣi Medhas

कालदण्डाद्यमो दण्डं पाशं चाम्बुपतिर्ददौ । प्रजापतिश्चाक्षमालां ददौ ब्रह्मा कमण्डलुम्

ShivGoraksh English Translation

Yama gave a staff from his staff of time, Varuṇa a noose, Prajāpati a rosary and Brahma a water vessel.Yama gave a staff from his staff of time, Varuṇa a noose, Prajāpati a rosary and Brahmā a water vessel.

Roman reading

kaaladandaadyamo dandam paasham chaambupatirdadau | prajaapatishchaakshamaalaam dadau Brahma kamandalumkāladaṇḍādyamo daṇḍaṃ pāśaṃ cāmbupatirdadau | prajāpatiścākṣamālāṃ dadau brahmā kamaṇḍalum

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The objects span instruments of restraint and signs of sacred learning. This combination reinforces the fullness of the Goddess’s roles.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

इन उपहारों में नियंत्रण के आयुध भी हैं और साधना-विद्या से जुड़े उपकरण भी। देवी के कार्यों की व्यापकता इसी में व्यक्त होती है।

2.24

Original / source text

Ṛṣi Medhas

समस्तरोमकूपेषु निजरश्मीन्दिवाकरः । कालश्च दत्तवान्खड्गं तस्यै चर्म च निर्मलम्

ShivGoraksh English Translation

The Sun placed his rays in every pore of her body; Time gave her a sword and a spotless shield.

Roman reading

samastaromakoopeshu nijarashmeendivaakarah | kaalashcha dattavaankhadgam tasyai charma cha nirmalamsamastaromakūpeṣu nijaraśmīndivākaraḥ | kālaśca dattavānkhaḍgaṃ tasyai carma ca nirmalam

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The Sun’s gift makes the entire form radiant; Time’s sword and shield prepare her for conflict. ‘Kāla’ should not automatically be conflated with Yama here.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

सूर्य के योगदान से पूरा रूप प्रकाशित होता है; काल के शस्त्र युद्ध का संकेत देते हैं। यहाँ ‘काल’ को बिना विचार सीधे ‘यम’ के समान नहीं कर देना चाहिए।

2.25

Original / source text

Ṛṣi Medhas

क्षीरोदश्चामलं हारमजरे च तथाम्बरे । चूडामणिं तथा दिव्यं कुण्डले कटकानि च

ShivGoraksh English Translation

The ocean of milk gave an unstained necklace, ever-fresh garments, a splendid crest jewel, earrings and bracelets.

Roman reading

ksheerodashchaamalam haaramajare cha tathaambare | choodaamanim tathaa divyam kundale katakaani chakṣīrodaścāmalaṃ hāramajare ca tathāmbare | cūḍāmaṇiṃ tathā divyaṃ kuṇḍale kaṭakāni ca

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The scene shifts temporarily from weapons to adornment. Beauty and martial strength belong together in this theological portrait.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यहाँ आयुधों से आभूषणों की ओर वर्णन बढ़ता है। देवी के इस रूप में सौन्दर्य और पराक्रम साथ उपस्थित हैं।

2.26

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अर्धचन्द्रं तथा शुभ्रं केयूरान्सर्वबाहुषु । नूपुरौ विमलौ तद्वद् ग्रैवेयकमनुत्तमम्

ShivGoraksh English Translation

It also gave a bright crescent ornament, armlets for every arm, pure anklets and an excellent neck ornament.

Roman reading

ardhachandram tathaa shubhram keyooraansarvabaahushu | noopurau vimalau tadvad graiveyakamanuttamamardhacandraṃ tathā śubhraṃ keyūrānsarvabāhuṣu | nūpurau vimalau tadvad graiveyakamanuttamam

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The enumeration helps a visual reader imagine the multi-armed form. Some ornament terminology varies in translations and merits glossary treatment.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

इन वस्तुओं से पाठक देवी के बहुभुजा रूप की कल्पना कर सकता है। आभूषणों के पारिभाषिक नामों का शब्दार्थ अलग से देना उपयोगी है।

2.27

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अङ्गुलीयकरत्नानि समस्तास्वङ्गुलीषु च । विश्वकर्मा ददौ तस्यै परशुं चातिनिर्मलम्

ShivGoraksh English Translation

There were gemmed rings for all her fingers; Viśvakarman gave her an exceedingly fine axe.

Roman reading

anguleeyakaratnaani samastaasvanguleeshu cha | vishvakarmaa dadau tasyai parashum chaatinirmalamaṅgulīyakaratnāni samastāsvaṅgulīṣu ca | viśvakarmā dadau tasyai paraśuṃ cātinirmalam

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Viśvakarman is the divine craftsman in many Sanskrit traditions. His gift naturally suits his identity as maker of implements.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

विश्वकर्मा अनेक संस्कृत परम्पराओं में दिव्य शिल्पी माने जाते हैं। उनका शस्त्र-अर्पण इस पहचान से मेल खाता है।

2.28

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अस्त्राण्यनेकरूपाणि तथाभेद्यं च दंशनम्। अम्लानपङ्कजां मालां शिरस्युरसि चापराम्

ShivGoraksh English Translation

He also offered weapons of many kinds and impenetrable armour; the ocean gave unfading lotus garlands for her head and breast.

Roman reading

astraanyanekaroopaani tathaabhedyam cha damshanam| amlaanapankajaam maalaam shirasyurasi chaaparaamastrāṇyanekarūpāṇi tathābhedyaṃ ca daṃśanam| amlānapaṅkajāṃ mālāṃ śirasyurasi cāparām

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Defence and ornament appear in the same passage. The text does not imply the Goddess is weak without these offerings.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

रक्षा-सामग्री और पुष्पमाला साथ मिलती हैं। इसका अर्थ यह नहीं कि देवी इन उपहारों के बिना असमर्थ थीं।

2.29

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अददज्जलधिस्तस्यै पङ्कजं चातिशोभनम्। हिमवान्वाहनं सिंहं रत्नानि विविधानि च

ShivGoraksh English Translation

The ocean also gave a beautiful lotus; Himālaya gave her a lion as her mount and many precious gems.

Roman reading

adadajjaladhistasyai pankajam chaatishobhanam| himavaanvaahanam simham ratnaani vividhaani chaadadajjaladhistasyai paṅkajaṃ cātiśobhanam| himavānvāhanaṃ siṃhaṃ ratnāni vividhāni ca

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The lion marks a distinctive transition to the Goddess’s iconic battlefield image. It will itself fight in later verses.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

सिंह-वाहन से देवी का प्रसिद्ध युद्धरूप स्पष्ट होता है। आगे यही सिंह युद्ध में भाग भी लेता है।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

ददावशून्यं सुरया पानपात्रं धनाधिपः । शेषश्च सर्वनागेशो महामणिविभूषितम्

ShivGoraksh English Translation

The lord of wealth gave an inexhaustible drinking vessel filled with a divine drink; Śeṣa, chief of serpents, also contributed a gift.

Roman reading

dadaavashoonyam surayaa paanapaatram dhanaadhipah | sheshashcha sarvanaagesho mahaamanivibhooshitamdadāvaśūnyaṃ surayā pānapātraṃ dhanādhipaḥ | śeṣaśca sarvanāgeśo mahāmaṇivibhūṣitam

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

This verse begins a sentence that continues in the next unit. Translate the whole syntactic passage without treating a printed verse break as a break in meaning.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह वाक्य अगले मन्त्र में पूरा होता है। पद्य-विराम को अर्थ का अनिवार्य विराम नहीं मानना चाहिए।

2.31

Original / source text

Ṛṣi Medhas

नागहारं ददौ तस्यै धत्ते यः पृथिवीमिमाम्। अन्यैरपि सुरैर्देवी भूषणैरायुधैस्तथा

ShivGoraksh English Translation

Śeṣa, who upholds the earth, gave her a great gem-studded serpent necklace; other gods honoured her with ornaments and weapons.

Roman reading

naagahaaram dadau tasyai dhatte yah prithiveemimaam| anyairapi surairdevee bhooshanairaayudhaistathaanāgahāraṃ dadau tasyai dhatte yaḥ pṛthivīmimām| anyairapi surairdevī bhūṣaṇairāyudhaistathā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The gifts conclude the collective consecration of the Goddess. The serpent necklace is a specific detail, not merely another gem necklace.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

उपहारों की श्रृंखला यहाँ पूरी होती है। ‘नागहार’ साधारण रत्नहार नहीं, सर्परूप विशेष आभूषण का संकेत है।

2.32

Original / source text

Ṛṣi Medhas

सम्मानिता ननादोच्चैः साट्टहासं मुहुर्मुहुः । तस्या नादेन घोरेण कृत्स्नमापूरितं नभः

ShivGoraksh English Translation

Honoured in this way, she roared aloud with laughter again and again; her terrible sound filled the entire sky.

Roman reading

sammaanitaa nanaadochchaih saattahaasam muhurmuhuh | tasyaa naadena ghorena kritsnamaapooritam nabhahsammānitā nanādoccaiḥ sāṭṭahāsaṃ muhurmuhuḥ | tasyā nādena ghoreṇa kṛtsnamāpūritaṃ nabhaḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The laughter announces an active divine presence, reversing the previous helplessness of the gods. Its fearful quality belongs to battle imagery.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अट्टहास से देवी की सक्रिय शक्ति प्रकट होती है और देवताओं की पहले की असहायता उलटती है। यह युद्ध-काव्य की उग्र छवि है।

2.33

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अमायतातिमहता प्रतिशब्दो महानभूत्। चुक्षुभुः सकला लोकाः समुद्राश्च चकम्पिरे

ShivGoraksh English Translation

A mighty echo spread without limit; all the worlds shook and the oceans trembled.

Roman reading

amaayataatimahataa pratishabdo mahaanabhoot| chukshubhuh sakalaa lokaah samudraashcha chakampireamāyatātimahatā pratiśabdo mahānabhūt| cukṣubhuḥ sakalā lokāḥ samudrāśca cakampire

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Cosmic trembling is a stock Purāṇic sign of immense divine action. It heightens narrative scale.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

लोकों और समुद्रों का काँपना पौराणिक कथा में महान् दिव्य घटना का सूचक है। इससे घटना का विस्तार व्यक्त होता है।

2.34

Original / source text

Ṛṣi Medhas

चचाल वसुधा चेलुः सकलाश्च महीधराः । जयेति देवाश्च मुदा तामूचुः सिंहवाहिनीम्

ShivGoraksh English Translation

The earth shook and the mountains moved. Delighted, the gods cried ‘Victory!’ to the lion-riding Goddess.

Roman reading

chachaala vasudhaa cheluh sakalaashcha maheedharaah | jayeti devaashcha mudaa taamoochuh simhavaahineemcacāla vasudhā celuḥ sakalāśca mahīdharāḥ | jayeti devāśca mudā tāmūcuḥ siṃhavāhinīm

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The call of victory comes before the final outcome. It registers renewed trust and hope, not the close of the battle.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

वास्तविक युद्ध समाप्त होने से पहले ही ‘जय’ का उद्घोष होता है। यह देवताओं में लौटे विश्वास और आशा का संकेत है।

2.35

Original / source text

Ṛṣi Medhas

तुष्टुवुर्मुनयश्चैनां भक्तिनम्रात्ममूर्तयः । दृष्ट्वा समस्तं सङ्क्षुब्धं त्रैलोक्यममरारयः

ShivGoraksh English Translation

The sages praised her, bowing in devotion; meanwhile the enemies of the gods saw the three worlds thrown into agitation.

Roman reading

tushtuvurmunayashchainaam bhaktinamraatmamoortayah | drishtvaa samastam sankshubdham trailokyamamaraarayahtuṣṭuvurmunayaścaināṃ bhaktinamrātmamūrtayaḥ | dṛṣṭvā samastaṃ saṅkṣubdhaṃ trailokyamamarārayaḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The perspective shifts from the worshipping gods and sages to the alarmed asuras. This contrast sets the battle in motion.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

दृष्टिकोण अब स्तुति करने वाले ऋषियों से घबराए असुरों की ओर बदलता है। इसी विरोध से युद्ध का आरम्भ तैयार होता है।

2.36

Original / source text

Ṛṣi Medhas

सन्नद्धाखिलसैन्यास्ते समुत्तस्थुरुदायुधाः । आः किमेतदिति क्रोधादाभाष्य महिषासुरः

ShivGoraksh English Translation

Fully arming their troops, the asuras rose. Mahishasura angrily exclaimed, ‘What is this?’Fully arming their troops, the asuras rose. Mahiṣāsura angrily exclaimed, ‘What is this?’

Roman reading

sannaddhaakhilasainyaaste samuttasthurudaayudhaah | aah kimetaditi krodhaadaabhaashya mahishaasurahsannaddhākhilasainyāste samuttasthurudāyudhāḥ | āḥ kimetaditi krodhādābhāṣya mahiṣāsuraḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Mahishasura reacts first to the extraordinary sound and disturbance. The question characterises his surprise.

Mahiṣāsura reacts first to the extraordinary sound and disturbance. The question characterises his surprise.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

महिषासुर की पहली प्रतिक्रिया उस असाधारण गर्जना और हलचल पर है। उसका प्रश्न आश्चर्य और क्रोध दोनों दिखाता है।

2.37

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अभ्यधावत तं शब्दमशेषैरसुरैर्वृतः । स ददर्श ततो देवीं व्याप्तलोकत्रयां त्विषा

ShivGoraksh English Translation

Surrounded by all his asuras he rushed toward the sound and saw the Goddess, whose radiance spread through the three worlds.

Roman reading

abhyadhaavata tam shabdamasheshairasurairvritah | sa dadarsha tato deveem vyaaptalokatrayaam tvishaaabhyadhāvata taṃ śabdamaśeṣairasurairvṛtaḥ | sa dadarśa tato devīṃ vyāptalokatrayāṃ tviṣā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The narrative joins movement toward an unknown sound with sudden vision of a radiant figure. This is his first direct encounter with her.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अज्ञात ध्वनि का पीछा करते हुए महिषासुर के सामने तेजस्विनी देवी प्रकट होती हैं। यह उनके प्रत्यक्ष सामना करने का पहला क्षण है।

2.38

Original / source text

Ṛṣi Medhas

पादाक्रान्त्या नतभुवं किरीटोल्लिखिताम्बराम्। क्षोभिताशेषपातालां धनुर्ज्यानिःस्वनेन ताम्

ShivGoraksh English Translation

Her tread seemed to press down the earth, her crown to reach the heavens and the twang of her bow to shake the underworlds.

Roman reading

paadaakraantyaa natabhuvam kireetollikhitaambaraam| kshobhitaasheshapaataalaam dhanurjyaanihsvanena taampādākrāntyā natabhuvaṃ kirīṭollikhitāmbarām| kṣobhitāśeṣapātālāṃ dhanurjyāniḥsvanena tām

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

These dimensions convey invincible majesty. They should be read as majestic poetic description, not literal measurements.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ये अतिशयोक्तिपूर्ण दृश्य देवी की विराट महिमा का वर्णन हैं; इन्हें वस्तुगत माप समझना उचित नहीं।

2.39

Original / source text

Ṛṣi Medhas

दिशो भुजसहस्रेण समन्ताद्व्याप्य संस्थिताम्। ततः प्रववृते युद्धं तया देव्या सुरद्विषाम्

ShivGoraksh English Translation

With a thousand arms extending through the directions she stood there; then battle began between the Goddess and the enemies of the gods.

Roman reading

disho bhujasahasrena samantaadvyaapya samsthitaam| tatah pravavrite yuddham tayaa devyaa suradvishaamdiśo bhujasahasreṇa samantādvyāpya saṃsthitām| tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tayā devyā suradviṣām

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The iconographic description turns into action. ‘Thousand’ signifies immense power and should be preserved as the text’s image.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

रूप-वर्णन अब युद्धकथा में बदलता है। ‘सहस्र भुजाएँ’ अत्यन्त व्यापक सामर्थ्य की काव्यात्मक छवि है।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

शस्त्रास्त्रैर्बहुधा मुक्तैरादीपितदिगन्तरम्। महिषासुरसेनानीश्चिक्षुराख्यो महासुरः

ShivGoraksh English Translation

The directions blazed with many hurled weapons. The mighty asura Cikṣura, commander of Mahishasura’s forces, took the field.The directions blazed with many hurled weapons. The mighty asura Cikṣura, commander of Mahiṣāsura’s forces, took the field.

Roman reading

shastraastrairbahudhaa muktairaadeepitadigantaram| mahishaasurasenaaneeshchikshuraakhyo mahaasurahśastrāstrairbahudhā muktairādīpitadigantaram| mahiṣāsurasenānīścikṣurākhyo mahāsuraḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Cikṣura is a named commander, not another name for Mahishasura. The verse signals the start of a sequence of opposing military leaders.

Cikṣura is a named commander, not another name for Mahiṣāsura. The verse signals the start of a sequence of opposing military leaders.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

चिक्षुर महिषासुर का पर्याय नहीं, उसका नामित सेनापति है। आगे शत्रुपक्ष के कई सेनानायकों का परिचय होगा।

2.41

Original / source text

Ṛṣi Medhas

युयुधे चामरश्चान्यैश्चतुरङ्गबलान्वितः । रथानामयुतैः षड्भिरुदग्राख्यो महासुरः

ShivGoraksh English Translation

Cāmara fought with other forces and the four divisions of an army; the mighty Udagra also entered the fight with vast numbers of chariots.

Roman reading

yuyudhe chaamarashchaanyaishchaturangabalaanvitah | rathaanaamayutaih shadbhirudagraakhyo mahaasurahyuyudhe cāmaraścānyaiścaturaṅgabalānvitaḥ | rathānāmayutaiḥ ṣaḍbhirudagrākhyo mahāsuraḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

‘Fourfold army’ conventionally means elephants, chariots, cavalry and infantry. Large numbers convey the scale of the opposing host.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

‘चतुरंगिणी सेना’ का सामान्य अर्थ हाथी, रथ, घुड़सवार और पैदल सेना है। भारी संख्याएँ शत्रुबल की विशालता दिखाती हैं।

2.42

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अयुध्यतायुतानां च सहस्रेण महाहनुः । पञ्चाशद्भिश्च नियुतैरसिलोमा महासुरः

ShivGoraksh English Translation

The asura Mahāhanu fought with enormous forces, and Asilomā too came with many legions.

Roman reading

ayudhyataayutaanaam cha sahasrena mahaahanuh | panchaashadbhishcha niyutairasilomaa mahaasurahayudhyatāyutānāṃ ca sahasreṇa mahāhanuḥ | pañcāśadbhiśca niyutairasilomā mahāsuraḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The Sanskrit enumerates huge quantities using traditional numerical units. Exact conversions must follow the chosen text, not a modern estimate.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

संस्कृत में विशाल सैन्यबल के लिए पारम्परिक संख्या-शब्द आते हैं। उनका संख्यात्मक अर्थ किसी आधुनिक अनुमान से नहीं बदलना चाहिए।

2.43

Original / source text

Ṛṣi Medhas

अयुतानां शतैः षड्भिर्बाष्कलो युयुधे रणे । गजवाजिसहस्रौघैरनेकैः परिवारितः

ShivGoraksh English Translation

Bāṣkala fought in battle with enormous chariot forces, accompanied by many thousands of elephants and horses.

Roman reading

ayutaanaam shataih shadbhirbaashkalo yuyudhe rane | gajavaajisahasraughairanekaih parivaaritahayutānāṃ śataiḥ ṣaḍbhirbāṣkalo yuyudhe raṇe | gajavājisahasraughairanekaiḥ parivāritaḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The accumulating troop catalogues delay the battle’s outcome and emphasise that the Goddess faces a formidable collective enemy.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

सेनाओं की यह विस्तृत सूची परिणाम तक पहुँचने में विलम्ब करती है और शत्रुपक्ष की सामूहिक शक्ति दिखाती है।

2.44

Original / source text

Ṛṣi Medhas

वृतो रथानां कोट्या च युद्धे तस्मिन्नयुध्यत । बिडालाख्योऽयुतानां च पञ्चाशद्भिरथायुतैः

ShivGoraksh English Translation

In that battle another mighty warrior came surrounded by a vast number of chariots; the sequence then names Biḍāla and his large troop contingent.

Roman reading

vrito rathaanaam kotyaa cha yuddhe tasminnayudhyata | bidaalaakhyo’yutaanaam cha panchaashadbhirathaayutaihvṛto rathānāṃ koṭyā ca yuddhe tasminnayudhyata | biḍālākhyo’yutānāṃ ca pañcāśadbhirathāyutaiḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The printed historical source groups and numbers parts of the troop catalogue differently from the modern transcription near 2.44–2.46. The line assignment remains provisional.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

2.44–2.46 के पास ऐतिहासिक मुद्रण और आधुनिक लिप्यन्तरण में पंक्तियों का विभाजन अलग है। इसलिए इस मन्त्र में पंक्तियों का आवंटन अभी अस्थायी है।

2.45

Original / source text

Ṛṣi Medhas

युयुधे संयुगे तत्र रथानां परिवारितः । अन्ये च तत्रायुतशो रथनागहयैर्वृताः

ShivGoraksh English Translation

Biḍāla fought among the chariots in the great battle, while many other asuras also advanced surrounded by chariots, elephants and horses.

Roman reading

yuyudhe samyuge tatra rathaanaam parivaaritah | anye cha tatraayutasho rathanaagahayairvritaahyuyudhe saṃyuge tatra rathānāṃ parivāritaḥ | anye ca tatrāyutaśo rathanāgahayairvṛtāḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The 1917 scan on PDF page 136 explicitly contains this passage, despite earlier uncertainty about a possible omission. Numbering and segmentation still need exact collation.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

1917 की प्रति के PDF पृष्ठ 136 पर यह प्रसंग स्पष्ट मिलता है; इसके लुप्त होने का पुराना संदेह दूर होता है। किन्तु क्रमांकन और पंक्ति-विभाजन की जाँच बाकी है।

2.46

Original / source text

Ṛṣi Medhas

युयुधुः संयुगे देव्या सह तत्र महासुराः । कोटिकोटिसहस्रैस्तु रथानां दन्तिनां तथा

ShivGoraksh English Translation

These mighty asuras fought against the Goddess with immense hosts of chariots and elephants.

Roman reading

yuyudhuh samyuge devyaa saha tatra mahaasuraah | kotikotisahasraistu rathaanaam dantinaam tathaayuyudhuḥ saṃyuge devyā saha tatra mahāsurāḥ | koṭikoṭisahasraistu rathānāṃ dantināṃ tathā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The military list continues as one unfolding scene across several verse markers. It should be read in continuity.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

सैन्य-वर्णन कई क्रमांकों में चलने वाला एक ही प्रसंग है। अर्थ समझते समय उसे लगातार पढ़ना चाहिए।

2.47

Original / source text

Ṛṣi Medhas

हयानां च वृतो युद्धे तत्राभून्महिषासुरः । तोमरैर्भिन्दिपालैश्च शक्तिभिर्मुसलैस्तथा

ShivGoraksh English Translation

Mahishasura too was surrounded by immeasurable numbers of chariots, elephants and horses as weapons of many kinds were raised for battle.Mahiṣāsura too was surrounded by immeasurable numbers of chariots, elephants and horses as weapons of many kinds were raised for battle.

Roman reading

hayaanaam cha vrito yuddhe tatraabhoonmahishaasurah | tomarairbhindipaalaishcha shaktibhirmusalaistathaahayānāṃ ca vṛto yuddhe tatrābhūnmahiṣāsuraḥ | tomarairbhindipālaiśca śaktibhirmusalaistathā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Although he appears as commander of the gigantic army, his own death is not narrated here; Chapter 3 supplies that climax.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

वह विराट सेना का अधिपति दिखाया गया है, पर उसका वध यहाँ नहीं होता; वह चरम प्रसंग तीसरे अध्याय में आएगा।

2.48

Original / source text

Ṛṣi Medhas

युयुधुः संयुगे देव्या खड्गैः परशुपट्टिशैः । केचिच्च चिक्षिपुः शक्तीः केचित्पाशांस्तथापरे

ShivGoraksh English Translation

The asuras fought the Goddess using javelins, missiles, spears, clubs, swords, axes and other weapons.

Roman reading

yuyudhuh samyuge devyaa khadgaih parashupattishaih | kechichcha chikshipuh shakteeh kechitpaashaamstathaapareyuyudhuḥ saṃyuge devyā khaḍgaiḥ paraśupaṭṭiśaiḥ | kecicca cikṣipuḥ śaktīḥ kecitpāśāṃstathāpare

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

A variety of traditional weapon names is preserved. Some refer to throwing weapons, others to striking or cutting implements.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यहाँ अनेक पारम्परिक आयुधनाम आते हैं—कुछ फेंके जाते हैं और कुछ से काटा या प्रहार किया जाता है।

2.49

Original / source text

Ṛṣi Medhas

देवीं खड्गप्रहारैस्तु ते तां हन्तुं प्रचक्रमुः । सापि देवी ततस्तानि शस्त्राण्यस्त्राणि चण्डिका

ShivGoraksh English Translation

Some hurled spears and others nooses; still others attacked her with swords, hoping to kill the Goddess.

Roman reading

deveem khadgaprahaaraistu te taam hantum prachakramuh | saapi devee tatastaani shastraanyastraani Chandikadevīṃ khaḍgaprahāraistu te tāṃ hantuṃ pracakramuḥ | sāpi devī tatastāni śastrāṇyastrāṇi caṇḍikā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The focus narrows from troop numbers to immediate attacks. The text presents the asuras as active aggressors.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

विराट सेनाओं से वर्णन अब सीधे प्रहारों पर केन्द्रित हो जाता है। युद्ध आरम्भ करने वालों में असुरों की सक्रियता सामने है।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

लीलयैव प्रचिच्छेद निजशस्त्रास्त्रवर्षिणी । अनायस्तानना देवी स्तूयमाना सुरर्षिभिः

ShivGoraksh English Translation

Chandika effortlessly cut apart those incoming weapons while showering her own weapons upon the asuras.Caṇḍikā effortlessly cut apart those incoming weapons while showering her own weapons upon the asuras.

Roman reading

leelayaiva prachichchheda nijashastraastravarshinee | anaayastaananaa devee stooyamaanaa surarshibhihlīlayaiva praciccheda nijaśastrāstravarṣiṇī | anāyastānanā devī stūyamānā surarṣibhiḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The word ‘līlā’ conveys the ease of her action in the Purāṇic idiom; it need not imply that suffering in the battle is trivial.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

‘लीला’ देवी के सहज सामर्थ्य को व्यक्त करता है; उससे युद्ध में होने वाले कष्ट को महत्वहीन समझना आवश्यक नहीं।

2.51

Original / source text

Ṛṣi Medhas

मुमोचासुरदेहेषु शस्त्राण्यस्त्राणि चेश्वरी । सोऽपि क्रुद्धो धुतसटो देव्या वाहनकेसरी

ShivGoraksh English Translation

With an untroubled face, the sovereign Goddess, praised by divine sages, released weapons into the asura ranks; her lion too grew angry.

Roman reading

mumochaasuradeheshu shastraanyastraani cheshvaree | so’pi kruddho dhutasato devyaa vaahanakesareemumocāsuradeheṣu śastrāṇyastrāṇi ceśvarī | so’pi kruddho dhutasaṭo devyā vāhanakesarī

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

Untroubled composure is juxtaposed with decisive action. The lion acts as the Goddess’s companion in battle, not simply transport.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यहाँ शान्त मुख और प्रबल कर्म साथ हैं। सिंह केवल वाहन नहीं, देवी का युद्ध-सहचर बनकर सामने आता है।

2.52

Original / source text

Ṛṣi Medhas

चचारासुरसैन्येषु वनेष्विव हुताशनः । निःश्वासान्मुमुचे यांश्च युध्यमाना रणेऽम्बिका

ShivGoraksh English Translation

Shaking its mane, her lion ranged among the asura troops like a forest fire; as the Goddess fought she breathed out powerful breaths.

Roman reading

chachaaraasurasainyeshu vaneshviva hutaashanah | nihshvaasaanmumuche yaamshcha yudhyamaanaa rane’mbikaacacārāsurasainyeṣu vaneṣviva hutāśanaḥ | niḥśvāsānmumuce yāṃśca yudhyamānā raṇe’mbikā

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The comparison to forest fire conveys speed and force. The Goddess’s breaths will give rise to attendants in the next verse.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

वनाग्नि की उपमा सिंह की गति और शक्ति दर्शाती है। अगले मन्त्र में देवी के निःश्वास से गणों की उत्पत्ति होती है।

2.53

Original / source text

Ṛṣi Medhas

त एव सद्यः सम्भूता गणाः शतसहस्रशः । युयुधुस्ते परशुभिर्भिन्दिपालासिपट्टिशैः

ShivGoraksh English Translation

From those breaths, countless attendants arose immediately and fought with axes, throwing weapons, swords and other arms.

Roman reading

ta eva sadyah sambhootaa ganaah shatasahasrashah | yuyudhuste parashubhirbhindipaalaasipattishaihta eva sadyaḥ sambhūtā gaṇāḥ śatasahasraśaḥ | yuyudhuste paraśubhirbhindipālāsipaṭṭiśaiḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The spontaneous creation of attendants reinforces divine sovereignty. The beings are narratively generated by her power.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

गणों का स्वतः प्रकट होना देवी की स्वाधीन शक्ति को व्यक्त करता है। कथा में वे उन्हीं से उत्पन्न हुए हैं।

2.54

Original / source text

Ṛṣi Medhas

नाशयन्तोऽसुरगणान्देवीशक्त्युपबृंहिताः । अवादयन्त पटहान्गणाः शङ्खांस्तथापरे

ShivGoraksh English Translation

Strengthened by the Goddess’s power, those attendants destroyed asura troops. Some beat drums and others blew conches.

Roman reading

naashayanto’suraganaandeveeshaktyupabrimhitaah | avaadayanta patahaanganaah shankhaamstathaaparenāśayanto’suragaṇāndevīśaktyupabṛṃhitāḥ | avādayanta paṭahāngaṇāḥ śaṅkhāṃstathāpare

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

War becomes a ritualised spectacle through musical sound. The performers are the Goddess’s attendants, not an unrelated army.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

युद्ध में वाद्यों की ध्वनि उसे उत्सवपूर्ण दिव्य दृश्य बनाती है। ये वादक देवी से उत्पन्न गण ही हैं।

2.55

Original / source text

Ṛṣi Medhas

मृदङ्गांश्च तथैवान्ये तस्मिन्युद्धमहोत्सवे । ततो देवी त्रिशूलेन गदया शक्तिवृष्टिभिः

ShivGoraksh English Translation

Others played mṛdaṅga drums in that great festival of battle; then the Goddess attacked with trident, mace and showers of spears.

Roman reading

mridangaamshcha tathaivaanye tasminyuddhamahotsave | tato devee trishoolena gadayaa shaktivrishtibhihmṛdaṅgāṃśca tathaivānye tasminyuddhamahotsave | tato devī triśūlena gadayā śaktivṛṣṭibhiḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

‘Battle festival’ describes the epic tone of the passage. It does not prescribe real-world violence as religious celebration.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

‘युद्ध-महोत्सव’ महाकाव्यात्मक अभिव्यक्ति है; इसे वास्तविक हिंसा का धार्मिक उत्सव मनाने की आज्ञा नहीं मानना चाहिए।

2.56

Original / source text

Ṛṣi Medhas

खड्गादिभिश्च शतशो निजघान महासुरान्। पातयामास चैवान्यान्घण्टास्वनविमोहितान्

ShivGoraksh English Translation

With swords and other weapons she struck down hundreds of great asuras, and the sound of her bell bewildered others and made them fall.

Roman reading

khadgaadibhishcha shatasho nijaghaana mahaasuraan| paatayaamaasa chaivaanyaanghantaasvanavimohitaankhaḍgādibhiśca śataśo nijaghāna mahāsurān| pātayāmāsa caivānyānghaṇṭāsvanavimohitān

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The previously gifted bell now becomes active in combat. The sequence links divine offerings to their use.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

पहले मिली घंटा यहाँ युद्ध में काम आती है। उपहारों के वर्णन और रणदृश्य के बीच यही स्पष्ट संबंध है।

2.57

Original / source text

Ṛṣi Medhas

असुरान्भुवि पाशेन बद्ध्वा चान्यानकर्षयत्। केचिद् द्विधाकृतास्तीक्ष्णैः खड्गपातैस्तथापरे

ShivGoraksh English Translation

With a noose she dragged other asuras bound to the ground; sharp sword blows divided still others in two.

Roman reading

asuraanbhuvi paashena baddhvaa chaanyaanakarshayat| kechid dvidhaakritaasteekshnaih khadgapaataistathaapareasurānbhuvi pāśena baddhvā cānyānakarṣayat| kecid dvidhākṛtāstīkṣṇaiḥ khaḍgapātaistathāpare

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

This is explicit martial imagery in a sacred narrative. An editorial explanation should acknowledge the violence without inventing historical events.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह धार्मिक कथा का स्पष्ट उग्र युद्ध-वर्णन है। व्याख्या में हिंसात्मक चित्र को स्वीकारना चाहिए, उससे कल्पित इतिहास नहीं बनाना चाहिए।

2.58

Original / source text

Ṛṣi Medhas

विपोथिता निपातेन गदया भुवि शेरते । वेमुश्च केचिद्रुधिरं मुसलेन भृशं हताः

ShivGoraksh English Translation

Others lay crushed on the ground by blows of the mace, and some, grievously struck by clubs, vomited blood.

Roman reading

vipothitaa nipaatena gadayaa bhuvi sherate | vemushcha kechidrudhiram musalena bhrisham hataahvipothitā nipātena gadayā bhuvi śerate | vemuśca kecidrudhiraṃ musalena bhṛśaṃ hatāḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

These severe images communicate the battle’s destructive scale. They belong to the depiction of the asura army’s defeat.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ये तीव्र दृश्य युद्ध के विनाशकारी विस्तार को बताते हैं। उनका संदर्भ असुरसेना की पराजय का चित्रण है।

2.59

Original / source text

Ṛṣi Medhas

केचिन्निपतिता भूमौ भिन्नाः शूलेन वक्षसि । निरन्तराः शरौघेण कृताः केचिद्रणाजिरे

ShivGoraksh English Translation

Some fell with their chests pierced by a trident, while others were struck by continuous showers of arrows on the battlefield.

Roman reading

kechinnipatitaa bhoomau bhinnaah shoolena vakshasi | nirantaraah sharaughena kritaah kechidranaajirekecinnipatitā bhūmau bhinnāḥ śūlena vakṣasi | nirantarāḥ śaraugheṇa kṛtāḥ kecidraṇājire

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The verse catalogs different weapons and effects rather than identifying individual opponents. Do not attach specific character names to the anonymous fallen.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यहाँ अलग-अलग आयुध और उनके प्रभाव गिनाए जाते हैं, किसी विशेष योद्धा की पहचान नहीं दी जाती। अज्ञात मृतकों पर नाम न जोड़ें।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

श्येनानुकारिणः प्राणान्मुमुचुस्त्रिदशार्दनाः । केषाञ्चिद् बाहवश्छिन्नाश्छिन्नग्रीवास्तथापरे

ShivGoraksh English Translation

Tormentors of the gods let go of their lives; some lost their arms, others their necks, and others their heads.

Roman reading

shyenaanukaarinah praanaanmumuchustridashaardanaah | keshaanchid baahavashchhinnaashchhinnagreevaastathaapareśyenānukāriṇaḥ prāṇānmumucustridaśārdanāḥ | keṣāñcid bāhavaśchinnāśchinnagrīvāstathāpare

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The text uses harsh details to show total military defeat. It should not be confused with spiritual instructions directed at readers.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

कठोर विवरण पूर्ण सैन्य-पराजय का संकेत हैं। इन्हें पाठकों के लिए किसी प्रकार का व्यवहारिक निर्देश नहीं मानना चाहिए।

2.61

Original / source text

Ṛṣi Medhas

शिरांसि पेतुरन्येषामन्ये मध्ये विदारिताः । विच्छिन्नजङ्घास्त्वपरे पेतुरुर्व्यां महासुराः

ShivGoraksh English Translation

Some warriors’ heads fell, others were torn through the middle; others fell upon the ground with their shanks severed.

Roman reading

shiraamsi peturanyeshaamanye madhye vidaaritaah | vichchhinnajanghaastvapare petururvyaam mahaasuraahśirāṃsi peturanyeṣāmanye madhye vidāritāḥ | vicchinnajaṅghāstvapare petururvyāṃ mahāsurāḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The description continues the same battlefield panorama. Its goal is a vivid narrative culmination.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यही रणभूमि का क्रमिक चित्रण आगे बढ़ता है। वर्णन का उद्देश्य कथात्मक चरमबिन्दु को तीव्र बनाना है।

2.62

Original / source text

Ṛṣi Medhas

एकबाह्वक्षिचरणाः केचिद्देव्या द्विधाकृताः । छिन्नेऽपि चान्ये शिरसि पतिताः पुनरुत्थिताः

ShivGoraksh English Translation

Some were split in two with only one arm, eye or leg remaining; even after decapitation, others seemed to rise again.

Roman reading

ekabaahvakshicharanaah kechiddevyaa dvidhaakritaah | chhinne’pi chaanye shirasi patitaah punarutthitaahekabāhvakṣicaraṇāḥ keciddevyā dvidhākṛtāḥ | chinne’pi cānye śirasi patitāḥ punarutthitāḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The reanimated bodies are part of the supernatural epic imagery. Treat the account as Purāṇic narrative rather than biological description.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

सिर कटने के बाद फिर उठना अलौकिक पौराणिक युद्धचित्र का भाग है; यह जैविक घटना का विवरण नहीं है।

2.63

Original / source text

Ṛṣi Medhas

कबन्धा युयुधुर्देव्या गृहीतपरमायुधाः । ननृतुश्चापरे तत्र युद्धे तूर्यलयाश्रिताः

ShivGoraksh English Translation

Headless trunks still fought the Goddess holding excellent weapons, and others danced in rhythm to the instruments of battle.

Roman reading

kabandhaa yuyudhurdevyaa griheetaparamaayudhaah | nanritushchaapare tatra yuddhe tooryalayaashritaahkabandhā yuyudhurdevyā gṛhītaparamāyudhāḥ | nanṛtuścāpare tatra yuddhe tūryalayāśritāḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The image of kabandhas, headless bodies, intensifies the strangeness of the scene and belongs to established epic conventions.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

‘कबन्ध’ अर्थात् सिरहीन धड़ों का दृश्य युद्ध की अलौकिकता बढ़ाता है। यह महाकाव्यात्मक परम्परा का अंग है।

2.64

Original / source text

Ṛṣi Medhas

कबन्धाश्छिन्नशिरसः खड्गशक्त्यृष्टिपाणयः । तिष्ठ तिष्ठेति भाषन्तो देवीमन्ये महासुराः

ShivGoraksh English Translation

Other headless bodies, bearing swords, spears and lances, shouted to the Goddess, ‘Stand! Stand!’

Roman reading

kabandhaashchhinnashirasah khadgashaktyrishtipaanayah | tishtha tishtheti bhaashanto deveemanye mahaasuraahkabandhāśchinnaśirasaḥ khaḍgaśaktyṛṣṭipāṇayaḥ | tiṣṭha tiṣṭheti bhāṣanto devīmanye mahāsurāḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The repeated cry is a taunt from fighters. It should not be treated as the Goddess’s speech.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

बार-बार ‘ठहरो’ कहना लड़ने वाले असुरों की ललकार है, देवी का कथन नहीं।

2.65

Original / source text

Ṛṣi Medhas

पातितै रथनागाश्वैरसुरैश्च वसुन्धरा । अगम्या साभवत्तत्र यत्राभूत्स महारणः

ShivGoraksh English Translation

With fallen chariots, elephants, horses and asuras, the ground of that great battle became impossible to cross.

Roman reading

paatitai rathanaagaashvairasuraishcha vasundharaa | agamyaa saabhavattatra yatraabhootsa mahaaranahpātitai rathanāgāśvairasuraiśca vasundharā | agamyā sābhavattatra yatrābhūtsa mahāraṇaḥ

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The physical obstruction of the battlefield now expresses the devastation more powerfully than military numbers.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अब सेना की संख्या के बजाय रणभूमि का अवरुद्ध होना विनाश की तीव्रता बताता है।

2.66

Original / source text

Ṛṣi Medhas

शोणितौघा महानद्यः सद्यस्तत्र प्रसुस्रुवुः । मध्ये चासुरसैन्यस्य वारणासुरवाजिनाम्

ShivGoraksh English Translation

Great rivers of blood immediately flowed amid the asura army, elephants and horses.

Roman reading

shonitaughaa mahaanadyah sadyastatra prasusruvuh | madhye chaasurasainyasya vaaranaasuravaajinaamśoṇitaughā mahānadyaḥ sadyastatra prasusruvuḥ | madhye cāsurasainyasya vāraṇāsuravājinām

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The river metaphor is deliberately extreme. It registers scale within epic rhetoric, without requiring a literal topographical river.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

‘रक्त की नदी’ अतिशय विनाश की महाकाव्यात्मक उपमा है; इसे वास्तविक भौगोलिक नदी के रूप में पढ़ना आवश्यक नहीं।

2.67

Original / source text

Ṛṣi Medhas

क्षणेन तन्महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । निन्ये क्षयं यथा वह्निस्तृणदारुमहाचयम्

ShivGoraksh English Translation

In a moment Ambikā destroyed that vast army of asuras, just as fire consumes a great heap of grass and wood.

Roman reading

kshanena tanmahaasainyamasuraanaam tathaambikaa | ninye kshayam yathaa vahnistrinadaarumahaachayamkṣaṇena tanmahāsainyamasurāṇāṃ tathāmbikā | ninye kṣayaṃ yathā vahnistṛṇadārumahācayam

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The simile gives the narrative its decisive military conclusion. It concerns the army; Mahishasura’s individual defeat follows in the next chapter.

The simile gives the narrative its decisive military conclusion. It concerns the army; Mahiṣāsura’s individual defeat follows in the next chapter.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

यह उपमा असुरसेना के पराभव का निर्णायक क्षण दर्शाती है। महिषासुर का व्यक्तिगत वध अगले अध्याय में है।

2.68

Original / source text

Ṛṣi Medhas

स च सिंहो महानादमुत्सृजन्धुतकेसरः । शरीरेभ्योऽमरारीणामसूनिव विचिन्वति

ShivGoraksh English Translation

Her mighty lion released a great roar, shook its mane and seemed to seek the very life-breath from the bodies of the gods’ enemies.

Roman reading

sa cha simho mahaanaadamutsrijandhutakesarah | shareerebhyo’maraareenaamasooniva vichinvatisa ca siṃho mahānādamutsṛjandhutakesaraḥ | śarīrebhyo’marārīṇāmasūniva vicinvati

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The lion remains a forceful participant to the end of the chapter. The verb is figurative and heightens his ferocity.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

अध्याय के अन्त तक सिंह सक्रिय योद्धा है। ‘प्राण चुनना’ उसकी उग्रता व्यक्त करने वाली काव्यात्मक अभिव्यक्ति है।

Original / source text

Ṛṣi Medhas

देव्या गणैश्च तैस्तत्र कृतं युद्धं तथासुरैः । यथैषां तुतुषुर्देवाः पुष्पवृष्टिमुचो दिवि

ShivGoraksh English Translation

As the Goddess and her attendants fought those asuras, the gods were so pleased that they showered flowers from the sky.

Roman reading

devyaa ganaishcha taistatra kritam yuddham tathaasuraih | yathaishaam tutushurdevaah pushpavrishtimucho dividevyā gaṇaiśca taistatra kṛtaṃ yuddhaṃ tathāsuraiḥ | yathaiṣāṃ tutuṣurdevāḥ puṣpavṛṣṭimuco divi

Explanation

ShivGoraksh Simple English Explanation

The flower shower is a conventional sign of divine approval in the Purāṇic narrative. It closes the army-defeat episode but not the full Mahishasura story.

The flower shower is a conventional sign of divine approval in the Purāṇic narrative. It closes the army-defeat episode but not the full Mahiṣāsura story.

Other languages and readings
ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

पुष्पवर्षा पौराणिक वर्णन में दिव्य प्रसन्नता का परिचित चिह्न है। इससे सेना-वध का प्रसंग पूरा होता है, महिषासुर की सम्पूर्ण कथा नहीं।

About this edition · Sources & references

Devi Mahatmyam (Durga Saptashati) · Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional) · Initial editorial V1

This is an educational edition; independent textual and specialist review remains incomplete.

Original text, translations and explanations remain separate readings. Shared passages appear once with their complete references.

  1. 2.1 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  2. 2.1 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  3. 2.1 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  4. 2.1 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  5. 2.1 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  6. 2.2 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  7. 2.2 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  8. 2.2 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  9. 2.2 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  10. 2.2 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  11. 2.3 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  12. 2.3 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  13. 2.3 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  14. 2.3 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  15. 2.3 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  16. 2.4 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  17. 2.4 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  18. 2.4 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  19. 2.4 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  20. 2.4 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  21. 2.5 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  22. 2.5 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  23. 2.5 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  24. 2.5 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  25. 2.5 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  26. 2.6 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  27. 2.6 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  28. 2.6 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  29. 2.6 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  30. 2.6 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  31. 2.7 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  32. 2.7 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  33. 2.7 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  34. 2.7 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  35. 2.7 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  36. 2.8 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  37. 2.8 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  38. 2.8 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  39. 2.8 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  40. 2.8 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  41. 2.9 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  42. 2.9 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  43. 2.9 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  44. 2.9 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  45. 2.9 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  46. 2.10 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  47. 2.10 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  48. 2.10 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  49. 2.10 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  50. 2.10 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  51. 2.11 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  52. 2.11 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  53. 2.11 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  54. 2.11 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  55. 2.11 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  56. 2.12 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  57. 2.12 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  58. 2.12 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  59. 2.12 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  60. 2.12 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  61. 2.13 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  62. 2.13 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  63. 2.13 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  64. 2.13 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  65. 2.13 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  66. 2.14 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  67. 2.14 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  68. 2.14 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  69. 2.14 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  70. 2.14 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  71. 2.15 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  72. 2.15 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  73. 2.15 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  74. 2.15 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  75. 2.15 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  76. 2.16 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  77. 2.16 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  78. 2.16 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  79. 2.16 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  80. 2.16 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  81. 2.17 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  82. 2.17 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  83. 2.17 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  84. 2.17 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  85. 2.17 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  86. 2.18 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  87. 2.18 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  88. 2.18 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  89. 2.18 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  90. 2.18 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  91. 2.19 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  92. 2.19 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  93. 2.19 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  94. 2.19 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  95. 2.19 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  96. 2.20 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  97. 2.20 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  98. 2.20 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  99. 2.20 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  100. 2.20 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  101. 2.21 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  102. 2.21 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  103. 2.21 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  104. 2.21 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  105. 2.21 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  106. 2.22 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  107. 2.22 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  108. 2.22 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  109. 2.22 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  110. 2.22 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  111. 2.23 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  112. 2.23 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  113. 2.23 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  114. 2.23 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  115. 2.23 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  116. 2.24 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  117. 2.24 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  118. 2.24 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  119. 2.24 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  120. 2.24 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  121. 2.25 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  122. 2.25 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  123. 2.25 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  124. 2.25 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  125. 2.25 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  126. 2.26 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  127. 2.26 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  128. 2.26 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  129. 2.26 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  130. 2.26 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  131. 2.27 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  132. 2.27 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  133. 2.27 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  134. 2.27 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  135. 2.27 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  136. 2.28 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  137. 2.28 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  138. 2.28 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  139. 2.28 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  140. 2.28 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  141. 2.29 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  142. 2.29 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  143. 2.29 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  144. 2.29 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  145. 2.29 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  146. 2.30 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  147. 2.30 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  148. 2.30 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  149. 2.30 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  150. 2.30 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  151. 2.31 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  152. 2.31 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  153. 2.31 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  154. 2.31 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  155. 2.31 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  156. 2.32 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  157. 2.32 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  158. 2.32 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  159. 2.32 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  160. 2.32 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  161. 2.33 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  162. 2.33 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  163. 2.33 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  164. 2.33 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  165. 2.33 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  166. 2.34 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  167. 2.34 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  168. 2.34 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  169. 2.34 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  170. 2.34 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  171. 2.35 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  172. 2.35 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  173. 2.35 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  174. 2.35 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  175. 2.35 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  176. 2.36 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  177. 2.36 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  178. 2.36 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  179. 2.36 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  180. 2.36 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  181. 2.37 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  182. 2.37 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  183. 2.37 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  184. 2.37 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  185. 2.37 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  186. 2.38 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  187. 2.38 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  188. 2.38 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  189. 2.38 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  190. 2.38 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  191. 2.39 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  192. 2.39 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  193. 2.39 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  194. 2.39 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  195. 2.39 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  196. 2.40 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  197. 2.40 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  198. 2.40 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  199. 2.40 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  200. 2.40 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  201. 2.41 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  202. 2.41 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  203. 2.41 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  204. 2.41 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  205. 2.41 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  206. 2.42 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  207. 2.42 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  208. 2.42 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  209. 2.42 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  210. 2.42 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  211. 2.43 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  212. 2.43 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  213. 2.43 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  214. 2.43 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  215. 2.43 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  216. 2.44 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  217. 2.44 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  218. 2.44 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  219. 2.44 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  220. 2.44 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  221. 2.45 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  222. 2.45 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  223. 2.45 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  224. 2.45 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  225. 2.45 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  226. 2.46 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  227. 2.46 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  228. 2.46 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  229. 2.46 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  230. 2.46 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  231. 2.47 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  232. 2.47 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  233. 2.47 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  234. 2.47 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  235. 2.47 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  236. 2.48 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  237. 2.48 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  238. 2.48 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  239. 2.48 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  240. 2.48 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  241. 2.49 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  242. 2.49 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  243. 2.49 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  244. 2.49 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  245. 2.49 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  246. 2.50 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  247. 2.50 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  248. 2.50 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  249. 2.50 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  250. 2.50 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  251. 2.51 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  252. 2.51 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  253. 2.51 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  254. 2.51 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  255. 2.51 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  256. 2.52 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  257. 2.52 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  258. 2.52 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  259. 2.52 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  260. 2.52 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  261. 2.53 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  262. 2.53 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  263. 2.53 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  264. 2.53 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  265. 2.53 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  266. 2.54 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  267. 2.54 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  268. 2.54 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  269. 2.54 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  270. 2.54 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  271. 2.55 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  272. 2.55 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  273. 2.55 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  274. 2.55 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  275. 2.55 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  276. 2.56 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  277. 2.56 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  278. 2.56 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  279. 2.56 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  280. 2.56 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  281. 2.57 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  282. 2.57 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  283. 2.57 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  284. 2.57 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  285. 2.57 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  286. 2.58 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  287. 2.58 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  288. 2.58 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  289. 2.58 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  290. 2.58 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  291. 2.59 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  292. 2.59 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  293. 2.59 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  294. 2.59 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  295. 2.59 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  296. 2.60 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  297. 2.60 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  298. 2.60 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  299. 2.60 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  300. 2.60 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  301. 2.61 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  302. 2.61 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  303. 2.61 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  304. 2.61 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  305. 2.61 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  306. 2.62 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  307. 2.62 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  308. 2.62 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  309. 2.62 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  310. 2.62 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  311. 2.63 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  312. 2.63 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  313. 2.63 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  314. 2.63 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  315. 2.63 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  316. 2.64 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  317. 2.64 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  318. 2.64 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  319. 2.64 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  320. 2.64 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  321. 2.65 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  322. 2.65 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  323. 2.65 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  324. 2.65 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  325. 2.65 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  326. 2.66 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  327. 2.66 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  328. 2.66 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  329. 2.66 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  330. 2.66 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  331. 2.67 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  332. 2.67 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  333. 2.67 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  334. 2.67 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  335. 2.67 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  336. 2.68 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  337. 2.68 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  338. 2.68 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  339. 2.68 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  340. 2.68 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  341. 2.69 — Original / source text

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  342. 2.69 — ShivGoraksh Hindi Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  343. 2.69 — ShivGoraksh English Translation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  344. 2.69 — ShivGoraksh Simple Hindi Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization

  345. 2.69 — ShivGoraksh Simple English Explanation

    Paṇśīkar / Nirṇaya Sāgara (1917 attributed; provisional)

    Supplied chapter/verse numbering; no harmonization